wtorek, 6 maja 2014

Co wybrać - samolot czy wielowirnikowiec? Krótkie porównanie konstrukcji.



Zapewne wielu z was zastanawia się nad tym jakiego drona wybrać: czy ma to być samolot z klasycznym usterzeniem lub skrzydło delta czy wielowirnikowiec - tricopter 3-śmigłowy, najpopularniejszy 4-śmigłowy quadrocopter, hexacopter (6), octocopter (8) a może jeszcze więcej?.. Nie bez powodu na blogu zamieściliśmy ankietę z pytaniem "Jakim dronem wolałbyś latać?" - nasz też ciekawi, jak wiele osób interesuje się konkretnymi rodzajami dronów. Ponieważ od pierwszych dni trwania ankiety zauważyliśmy wyraźną tendencję przechylania się "wagi" na stronę wielowirnikowców postanowiliśmy w prosty sposób porównać obie konstrukcje i tym samym ułatwić niektórym z Was wybór.


Podstawowe założenia:
  • zakładamy, że tworzymy drona od podstaw, czyli nie opartego o gotowy zestaw np. modelu z elektroniką
  • zakładamy, że sercem obu modeli będzie Arducopter/Ardupilot (APM 2.6)
  • zakładamy, że robimy quadrocopter (4 śmigła) jako, że jest to najbardziej popularny wielowirnikowiec
Przyjrzyjmy się zatem kosztom.

WSPÓLNE KOSZTA DLA OBU KONSTRUKCJI:

  • aparatura + odbiornik średniej klasy: 600zł
  • APM 2.6 (Ardupilot/Arducopter): w zależności czy chińska podróbka czy oryginał odpowiednio 500zł lub 800zł
  • FPV (kamerka Sony SUPER HAD CCD D-WDR 600TVL - $45 czyli ok. 150zł z przesyłką + FOX 800 - $75 czyli ok. 300zł z przesyłką; kable + baterie - 100zł; coś do odbioru sygnału video: 150zł): razem 700zł
  • OSD - najprostsze Remzibi: 200zł
RAZEM: 1800 - 2100 PLN


KOSZT SAMOLOTU/SKRZYDŁA DELTA:

  • model: 100zł - 300zł bez wyposażenia
  • elektronika: silnik (70zł), regulator (70zł), serwa (4x20zł = 80zł), bateria 2200mAh (70zł)
  • śmigło APC: 10zł
RAZEM: 400 - 600 PLN (w zależności od modelu)


KOSZT QUADROCOPTERA:

  • rama 4-ramienna ok. 50cm: 50zł - 400zł
  • elektronika: silnik (4x60zł), regulator (4x60zł), bateria 4000mAh (150zł), dodatkowe okablowanie i płytka zasilająca: 100zł
  • śmigła: 4x15zł = 60zł
RAZEM: 880zł - 1230 PLN (w zależności od ramy)


EWENTUALNE DODATKOWE KOSZTY:

  • kamera Gopro Hero 3 Black: 1200zł
  • kompletny gimbal do kamery Gopro Hero 3: 300-500zł
  • gimbal do sterowania kamerą FPV: 100zł
  • lustrzanka do quadrocoptera: 1000-5000zł (bardzo orientacyjne;)
  • gimbal do lustrzanki: 1000-1500zł

PORÓWNANIE


Oczywiście do każdej cechy można znaleźć wyjątek np. coptery latające ponad 100km/h, w dodatku kilometry nad ziemią/w dużej odległości od bazy lub samoloty o dużej stabilności lotu nadające się do fotografii lotniczej tak samo dobrze jak coptery, ale przyjmijmy, że mówimy standardowych rozwiązaniach dla początkujących adeptów tego typu latania.


PODSUMOWANIE

Jak widzicie dron (wg naszej definicji to model samolotu RC lub koptera RC wyposażony w kamerę FPV z wyświetlanymi danymi lotu na OSD oraz z autopilotem) to dość droga zabawa, spokojnie przekraczająca 2000zł. W przypadku koptera to zawsze będzie koszt o kilkaset złotych większy z racji prostego faktu: kopter składa się praktycznie w całości z części elektronicznych, które zwyczajnie są drogie. O ile w samolocie kupujemy jeden silnik, jeden regulator i niewielką baterię np. 2200mAh tak w quadrocopterze potrzebujemy wszystkiego razy 4 (4 silniki, 4 regulatory, 4 śmigła, dodatkowe kable) plus bateria, która musi być większa z racji zasilania aż 4 silników, żeby zabawa nie skończyła się po 10 minutach lotu.

[EDIT] Czy można na czymś zaoszczędzić (nie licząc nieco tańszych części elektronicznych, które i tak wybierałem raczej z dolnej półki)? Da się - na dwa sposoby.

1. Jeśli chodzi o model samolotu - zamiast go kupować gotowego, można kupić np. profil skrzydeł delta wyciętych ze styropianu - koszt to 30-40zł, po oklejeniu taśmą można zrobić całkiem funkcjonalne latające skrzydełko. Co do quadrocoptera - tutaj jedyna oszczędność to rama. Zamiast kupować samemu - również można zrobić czy to z rurek aluminiowych, węglowych czy nawet z listewek drewnianych w najtańszej opcji. Tu jednak trzeba uważać - quadrocopter musi być idealnie "równy" tzn. mieć każde ramie takiej samej długości i generalnie być symetryczny, inaczej latanie będzie praktycznie niemożliwe.

2. Na elektronice również da się zaoszczędzić [BIZON - dzięki za słuszny komentarz w tej sprawie;)] o ile nie zależy nam na czasie i zdecydujemy wszystko zamówić razem, hurtowo np. od Chińczyków ze znanego i lubianego przez modelarzy sklepu HobbyKing.com. Jak łatwo zauważyć ceny tutaj są często o połowę niższe niż w polskich sklepach. Jedynym minusem jest "chińska jakość" całości asortymentu (niektórzy mają do tego awersję więc ostrzegam, ja nie narzekam;) i czas oczekiwania na dostawę ok. 4 tygodni.

DLA KOGO SAMOLOT?

My z pełną świadomością wybraliśmy samolot. Czemu? Ze względu na prędkość lotu, długi czas trwania lotu (również dzięki szybowaniu bez zużywania prądu) szczególnie istotny podczas programowanych misji, duża możliwa odległość od bazy, wysokie loty i sam fakt, że kochamy skrzydła znacznie bardziej niż wirniki ;-). Latamy na dużych otwartych przestrzeniach, ze sporą prędkością i na wysokich pułapach więc jeśli marzy ci się takie latanie to samolot jest dla ciebie. Dla wielu osób przede wszystkim konieczność latania na dużych otwartych przestrzeniach jest sporym mankamentem.

PS. W naszej kolekcji posiadamy całkiem fajną profesjonalną ramę Tarot 650 do quadrocoptera, która... przeleżała już rok i nadal ciężko nam wykrzesać chęci, żeby pokładać ją do "kupy" i oblatać.

Przykładowy lot tego typu samolotem robiącym za drona wygląda tak:

A tak wygląda lot również samolotem na 80km od bazy...


DLA KOGO KOPTER?

Przede wszystkim dla tych, którzy wolą stabilniejsze latanie na niższych pułapach i w miejscach z ograniczoną przestrzenią np. w mieście (choć nowicjuszom nie polecamy takich praktyk). Ogromną zaletą kopterów jest możliwość ich wykorzystania jako platformy do fotografii lotniczej - mogą przenosić nie tylko lekkie kamery typu Gopro, ale również cięższe profesjonalne lustrzanki. Co więcej taki kopter wyposażony w gimbal do stabilizacji aparatu daje niesamowite możliwości fotografowania lub videofilmowania z powietrza, o czym można zapomnieć w przypadku samolotu. Zaletą kopterów jest również ich duża mobilność, bo ramy bardzo często są składane, a przeciętny kopter ma wymiary 1m x 1m. Dlatego quadrocopter polecamy szczególnie tym wszystkim, którzy chcą zakosztować prawdziwej fotografii z powietrza. Niestety przeważnie jest to również sprzęt dla użytkowników z zasobnym portfelem, który przyda się zarówno przy zakupie jak i przy późniejszych naprawach, które są raczej nieuniknione.

Tak wygląda klasyczne wolne latanie na małych wysokościach kopterem:


Ale może wyglądać również tak:


CO NA SAM POCZĄTEK?

Nie latałeś nigdy żadnym modelem RC - ani samolotem ani kopterem i chciałbyś zacząć bez tych zbędnych dziwnych gadżetów w stylu FPV/OSD/autopilot?

Zapewne wśród was trafią się i tacy, którzy nie mieli do tej pory styczności z modelami tego typu, ale na fali rosnącej popularności dronów chcieliby spróbować. W tej sytuacji polecamy... gotowe zestawy do lotu, które można nabyć w każdym sklepie modelarskim. Czemu? Bo sami zawzięliśmy się i zaczynaliśmy przygodę od tworzenia od podstaw własnego modelu i wiemy ile wymaga to samozaparcia i jak gorzka jest porażka, gdy model robiony przez długie tygodnie rozbija się przy pierwszym locie. Nie chcemy nikogo całkiem zniechęcać, ale uczulamy - ścieżka rozwoju w hobby jakim są latające modele zdalnie sterowane jest usłana wieloma katastrofami i przez to utratą nerwów i sporej ilości pieniędzy ;)

Z gotowych modeli samolotów można wybrać coś ultra-taniego z "zabawkową" aparaturą w zestawie i sprawdzić czy faktycznie to jest to, czy to nam się podoba. Z tego typu modeli polecamy np. SKY EAGLE- Sky Runner - mini elektroszybowiec za 269zł. 

Dla kogoś, kogo od początku ciągnie do kopterów polecamy np. Quadcopter UFO X30 2,4GHz 50x50 cm za 339zł, który nauczy początkujących odpowiedniej orientacji i odruchów podczas latania.

Zaletą tych prostych zestawów latających jest fakt, że stosunkowo niewiele kosztują, są bardzo odporne na "ewentualne niepowodzenia w trakcie latania", a po kilku lotach przekonamy się czy chcemy zainwestować więcej pieniędzy w bardziej profesjonalny zestaw latający czy może to nie jest zabawa dla nas.

18 komentarzy:

  1. Witam.
    Ciekawy artykuł, ale..... pozwolę się nie zgodzić z szacowaniem. Podam troszkę orientacyjnych cen. Zakładamy, że nie zależy nam zbytnio na czasie, ale chcemy zaoszczędzić $. Nic prostszego. Główne założenie - nie kupujemy głównych podzespołów w kraju - ŻADNYCH. Wspieramy się zagramanicznymi sklepami - regulatory -rctimer.com - darmowa wysyłka i dobrej klasy regle, jak nam coś podpasuje to też rama i silniki. Drugi ważny sklep - hobbyking.com - i magazyn europejski - tutaj możemy kupić pakiety, silniki, śmigła, ew. kamerę. Dalej najbardziej popularny serwis ebay - tutaj możemy dostać rozstrojenia od obrazków, ale nie dajmy się zmylić i czytajmy dokładnie co i jak oraz patrzmy na reputacje - nie dajmy się skusić na 2-3$. I tak APM 2.6 z obudową, modułem zasilającym oraz najlepszym obecnie GPS uBlox LEA-6H z wbudowanym magnetometrem to koszt w granicach 140$, koszt OSD do APM to koszt do 18$, telemetria jeśli jest nam potrzebna to kolejne 30-38$. Rama do quadrocoptera to koszt od około 15$ w zależności od bajerów. Wybieramy oczywiście towary z darmową wysyłką. Podsumujmy - koszt zakupu elementów potrzebnych do zbudowania quada to:
    rama -17$,
    silniki 4x9$, - 36$
    regulatory 4x9.9$ za 18A regle -39,6$
    apm2.6+ GPS uBlox LEA-6H+ moduł zasilajacy – 140$
    osd – 16$ lub na forach o tematyce rc w granicach 65PLN – MinimOSD
    telemetria – 38$
    kable, obudowa do GPS – 10$
    pakiet zasilający 3S 11,1V 5000MAh – 25$x3 + 10$ przesyłka lub pakiet 3S 11,1V 3000MAh – 15$x3
    śmigła – 8xlewe + 8xprawe – razem 11$ + wysyłka w granicach 10$
    Wersja oszczędna – bez telemetrii, osd i z 3 pakietami 3000MAh – 334,6$ – 1171,1 (1$-3,5PLN)
    Wersja pod FPV – bez telemetrii ale z lepszymi pakietami – 364,6$ - 1276,10PLN
    i wersja z telemetrią 402,6$ - 1409,1PLN
    do tego nadajnik video 1.2GHz 8 Channels 800mW Wireless Receiver & Transmitter Kit – 56$ - 196PLN
    kamera – np. mobius action cam z okablowaniem – 73,6$ - 257,60PLN (nagrywa obraz w HD i dodatkowo ma możliwość podpięcia jej pod nadajnik video.
    Zakładając że nie potrzebujemy telemetrii uzbrojony kopter bez aparatury kosztuje nas: 1729,7 PLN.
    A zestaw z aparaturą Turnigy (50$) i eLeReS (nadajnik+odbiornik – 120PLN) zamyka nas w magicznej kwocie : 2024,7PLN. Czy warto – to już sami możecie sobie odpowiedzieć. I pamiętajcie wasz model jest tak dobry jak jego najsłabsze ogniwo. Więc przed zakupem – literatura for dyskusyjnych – nieoceniona baza wiedzy o podzespołach które warto wykorzystać. Do całości nie obejdzie się jeszcze przed pracami z lutownicą – anteny do video – wykonujemy własnoręcznie, anteny do eleReSa także – pozwala to zaoszczędzić gotówkę ale przede wszystkim wagę co przy kopterach jest istotne.
    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za komentarz! Sprawa wyceny komponentów zawsze bywa dyskusyjna, bo de facto można zrobić hurtowe zamówienie z hobbyking'a i mieć faktycznie dużo rzeczy o wiele taniej. Ostatecznie uznaliśmy, że podejdziemy do sprawy jako laik, który po prostu pierwsze zakupy zrobi w jednym z wielu polskich sklepów modelarskich i da im zarobić ;) zamiast Chińczykom. Ale oczywiście masz rację - u Chińczyków ceny przez pół. Trzeba jedynie pamiętam o ok. 4 tygodniowym (minimalnie) czasie dostawy.

      Usuń
  2. Co byście polecili jak potrzebuje elektroszybowiec z FPV. W domu odbiornik FPV podłączony pod TV a dron najlepiej jakby mial duzy zasięg i oczywiscie priorytet cena.
    A co bloga to super pomysł. Sam dopiero zaczynam zabawę RC i czytanie twojego bloga mie mocno wciągnęło.
    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zasięg chodzi mi nie o 40 km tylko o np. 1-7 km

      Usuń
    2. W przypadku FPV trzeba mówić o dwóch zasięgach: FPV i aparatury sterującej. Odbiornik FPV podłączony pod domowy TV - ok, tyle, że: 1) sam odbiornik musiałby być na zewnątrz razem z anteną; 2) siedząc w domu przed TV będziesz tłumił zasięg aparatury ścianami pomieszczenia, wtedy nie ma co marzyć o lotach FPV, bo zasięg sterowania będzie minimalny. Jeśli dodatkowo w domu posiadasz router wifi i internet bezprzewodowy (który jest na 2.4GHz) to zapewnisz sobie 100% zakłócenia sygnału aparatury (większość nowoczesnych aparatur działa właśnie na 2.4GHz - tak jak standardowa częstotliwość wifi).

      Sukcesem dalekich lotów FPV jest minimalizacja zakłóceń sygnału RC i Audio/Video z kamery, a to uzyskasz jedynie poprzez brak jakichkolwiek przeszkód na linii model-aparatura i model-odbiornik FPV, dodatkowo z dala od sieci WiFi i innych anten generujących fale radiowe, które będą zagłuszać sygnały.

      Loty na 1km z FPV można uzyskać - przy spełnieniu powyższych założeń - na standardowych antenach (tzw. bacikach) do FPV jak i na większości dobrych aparatur bez wspomagania. Powyżej tego 1km musisz do FPV zastosować już anteny odpowiedniego rodzaju (np. kierunkowe), najlepiej ze śledzeniem modelu, a aparatura potrzebuje nadajnika/odbiornika tzw. "long range" o dalekim zasięgu.

      Elektroszybowiec nalepiej z napędem pchającym, żeby śmigła nie było w kadrze - jest ich cała masa o różnych wielkościach, od 1,4m rozpiętości do 2,5m.

      Mam nadzieję, że nieco rozjaśniłem sytuację. Pozdrawiam!

      Usuń
    3. A czy mógłby mi ktos polecić jakiś zestaw albo części? Ile kosztuje autopilot? Chodzi mi o to aby przed lotem na laptopie zaznaczyć punkty ustawić go i oglądać obraz z FPV. A co do FPV to jaki byłby zasięg gdyby działał w otwartm terenie? Ile by kosztował najtańszy samolot z autopilotem i bez?

      Usuń
    4. Koszta opisane tutaj: http://zrobsobiedrona.blogspot.com/p/koszt-zestawu.html. Gotowe zestawy FPV+OSD+autopilot w Polskich sklepach rzadko się spotyka, a jeśli już to są to coptery (wielowirnikowce). Zasięg w terenie otwartym zależy od wielu czynników, m.in. użytych anten, nadajnika/odbiornika RC, przeszkód terenowych. Na Youtube znane są loty nawet na 80-100km, ale o takich lotach w Polsce nie słyszałem. Pytanie o najtańszy samolot z autopilotem i bez jest zbyt ogólne. Zabawkę latającą dostaniesz z zabawkową aparaturą za 200-300zł. Jak chcesz się bawić w modelarstwo na poważnie to sama aparatura kosztuje 500-600zł najmniej. Górnych granic jeśli chodzi o wydatki chyba nie ma...

      Usuń
  3. Witam,chciałbym zbudować samolot rc do lotów ok.10 km .Jestem totalnie zielony w tej dziedzinie i nawet nie wiem od czego zacząć . Doradzilibyście wybór modelu, części i ile by to kosztowało??? Kamera nie musi byc bardzo droga...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Proszę czytać wcześniejsze posty; o tym jaki model wybrać, jakie części i ile to kosztuje jest właśnie cały ten blog. Ciężko to streścić w jednym komentarzu ;) Zasięg sterowania 10km jest kwestia wyboru nadajnika i odbiornika w systemie "Long Range" np. polski o nazwie "eLeReS" oraz odpowiedniego doboru anten, co do połączenia wideo jest potrzebny mocny nadajnik/odbiornik video np. Fox 800, a do tego również odpowiednio dobrane anteny, nie obejdzie się również bez trackera sprzęgniętego z anteną odbiorczą, który będę śledził położenie modelu i "kierował antenę w model". Takie latanie na 10km jest w Polsce w praktyce jest niezgodne z prawem (poza zasięg wzroku). Oczywiście taki samolot można wykonać i przystosować do tak dalekich lotów, ale wymaga to sporej wiedzy na temat latania, elektroniki, fal radiowych i na Twoim miejscu zacząłbym od latania "przy nodze" w zasięgu wzroku, a potem rozszerzania lotów na niedalekie dystanse, ale z podglądem FPV dla większej wprawy.

      Usuń
    2. Mam pytanie czy lepszy do dłuższych lotów będzie :
      1. http://abc-rc.pl/Skywalker-X8-FPV
      2.http://abc-rc.pl/Skrzydelko-Swift-Maxi-biale
      3.Easy star 2
      Chyba, że znacie coś lepszego do ;p

      Usuń
    3. Każdy z podanych poleci tak daleko jak pozwoli Twoje radio i ew. zestaw FPV. Osobiście jednak do dalekich lotów brałbym coś większego, bo do dalekich lotów będziesz potrzebował więcej prądu do zasilania silnika, a większy samolot to większy udźwig (tak w skrócie). Zatem Skywalker X8 jest dobrym rozwiązaniem choć chyba osobiście brałbym coś bardziej w stronę Sky Cruiser 2400 lub Super Sky Surfer (2500cm), bo to klasyczne konstrukcje samolotów - bardziej statyczne i świetnie szybujące, czego nie można powiedzieć o latających skrzydłach w tej klasie wagowej.

      Usuń
    4. Mam pytanie o wybór reszty mam 2800 zł chciałbym zapytać co dać za tą cenę do Sky Crusiera 2400 (2800 - Kit ) i czy ta suma pieniędzy nie za mała jak na taki model? Nie chce wszystkiego z naj pułki tylko średniej ....

      Usuń
    5. Sky Cruiser 2400 w wersji ARTF zawiera pełne wyposażenie elektroniczne z wyjątkiem baterii i aparatury/odbiornika i to jest najtańsza opcja. Wersja KIT jest ok. 200zł tańsza a w tej cenie ciężko dokupić: silnik, śmigło, piastę śmigła, regulator i 6 serw chyba, że zamówisz wszystko w Hobby Kingu. Liczę, że do wersji KIT dobre wyposażenie w elektronikę kosztowałoby ok. 400zł. Co do baterii sugerowana minimalna to 3000mAh, wybór to już kwestia tego jak długo ma trwać lot, bo jeśli planujesz spędzić kilkadziesiąt minut w powietrzu bez lądowania to tak czy inaczej trzeba będzie łączyć baterie, bo tak dużych chyba nawet nie robią. Taka 4000-5000mAh powinna na początek dać radę. Zobaczysz ile na niej wyciągniesz minut lotu i sam stwierdzisz ile więcej potrzebujesz. Co do aparatury to już trochę kwestia gustu. My polecamy Hitec Aurora 9, bo na takiej latamy, ale to nie jest aparatura typu "Long Range". Wielu modelarzy kupuje tanią aparaturę Turnigy 9X i wymienia w niej moduł nadajnika oraz odbiornik na jeden z systemów LRS (Long Range System). Jeszcze co do podstawowej elektroniki to tutaj: http://abc-rc.pl/Sky-Cruise-2400-test przperowadzono test modelu i są tam sugestie co do zastosowanych części elektronicznych. Myślę, że 2800zł to aż nadto żeby wyposażyć się w dobrą aparaturę i pozostałą elektronikę.

      Usuń
    6. Która będzie lepsza więcej bateri a mniejszych czy większa i mniej?
      1.http://www.hobbyking.com/hobbyking/store/__8588__zippy_flightmax_5000mah_4s1p_30c.html
      2.http://www.hobbyking.com/hobbyking/store/__16226__zippy_flightmax_8000mah_4s1p_30c.html

      Usuń
    7. Wszystko "zależy" - przeważnie jedna większa wystarcza i jest lżejsza niż dwie mniejsze. Z kolei dwie mniejsze dają możliwość latania na pojedynczych bez ich łączenia co może czasem się przydać np. do testów samolotu bez niepotrzebnego obciążenia, w krótszych lotach. Zatem ja bym chyba brał np. dwie po 4000-5000mAh. Zwracam od razu uwagę na zaproponowane baterie składające się z 4 celi w pakiecie (4s1p) co oznacza, że podają one na silnik napięcie 14.8V. Przeważnie nie jest to potrzebne i w zupełności starczy 3s1p czyli 11,1V. Przy wyższym napięciu silnik pobiera więcej prądu co obciąża i regulator i szybciej zużywa sam silnik. Zresztą przy modelach typu Sky Cruiser/Sky Surfer/Easy Star itp. silnik pod pakiet 3S jest standardowym sprawdzonym rozwiązaniem.

      Usuń
    8. Podsumowując mamy model ,baterie oraz określone jak będzie używany.Teraz sterowanie, FPV i OSD . :P

      Usuń
    9. Jakie polecacie FPV i OSD sterowniki(pilot) opłaca sie kupić za 400-500 czy to szajs?

      Usuń
    10. Co masz na myśli pisząc "sterowniki(pilot)"? Co do FPV i OSD: my używamy OSD Remzibi (koszt ok. 200zł) i nie narzekamy, działa jak trzeba. Co do FPV - używamy Fox 800, który jest popularny wśród modelarzy i dość mocny więc nawet starczy na większe dystanse. Jednak tutaj już prócz samego urządzenia potrzebne są odpowiednie anteny, diversity itd. więc to już jest głębsza rozkmina. Ale FOX 800 jest jak najbardziej OK, a jego koszt to 150-200zł.

      Usuń

Popularne posty

Nasze zdjęcia dronów:

Created with flickr badge.