Słownik RC/FPV

Póki co nie będzie alfabetycznie, może z czasem posegregujemy, ale generalnie nie powinno być tego dużo. Zacznijmy, od podstaw...

RC - ang. Radio Control lub Remote Control, czyli najprościej rzecz ujmując "sterowane radiem" lub "zdalnie sterowane"

FPV - ang. First Person View = "widok z pierwszej osoby", w modelarstwie lotniczym to bezposredni widok z kamery zamontowanej na pokładzie samolotu

OSD - ang. On-Screen Display = "nakładka wyświetlana na ekranie"; ci, którzy obracają się w tematach okołolotniczych OSD najłatwiej skojarzą z HUD, czyli wyświetlaczem przeziernikowym, na którym piloci odczytują podstawowe parametry lotów. Ale żeby nie komplikować - OSD to urządzenie i mechanizm wyświetlający na standardowym widoku z kamery różne parametry lotu takie jak wysokość, prędkość postępowa, prędkość wznoszenia, odległość od bazy itp.

GPS - ang. Global Positioning System, czyli system określania pozycji na podstawie danych odczytanych z satelit krążących wokół ziemi. W modelarstwie GPS to niewielkie urządzenie odbierające sygnały z satelit i przekazujące dane do OSD, który wyświetla nam dokładne współrzędne, a na ich podstawie oblicza wszystkie inne dane (wysokość, odległość, prędkość).

Silnik bezszczotkowy - obecnie najpopularniejszy rodzaj silnika elektrycznego w modelarstwie, który zastąpił silniki szczotkowe. Silniki bezszczotkowe są najczęściej opisywane parametrami:
  • RPM - ang. Rounds per Minute - "obroty na minutę" czyli maksymalna ilość obrotów silnika/śmigła przy maksymalnej wydajności silnika.
  • kV [obr/min/V = RPM/V] - to jednostka obrotów silnika na minutę przeliczana na jednostkę prądu w V (Voltach) czyli w zależności od tego jakim napięciem zasilimy silnik tyle będzie miał obrotów na minutę: 900kVx11,1V = 9990 obr/min. Generalna zasada jest taka: im niższa wartość kV tym mniejsze obroty, potrzebne jest większe śmigło, samolot porusza się wolniej. Jeśli kV jest duża to potrzebne jest mniejsze śmigło, samolot porusza się szybko.
  • W - moc podawana w watach, to moc znamieniowa silników mierzona na wale silnika
  • ciąg silnika w zależności od śmigła - to w sumie nie żadna jednostka tylko przykładowy ciąg silnika, ale to właśnie taka jednostka przemawia do największej ilości modelarzy z racji swojej prostoty dlatego producenci i sprzedawcy, częściej niż np. moc silnika podają jego ciąg na określonych rozmiarach śmigieł.

Regulator (ESC, "regiel") - ang. Electronic Speed Controller, czyli urządzenie kontrolujące prędkość obrotów silnika. Regulator jest niezbędny w każdym modelu np. samolotu RC. Łączy ze sobą baterię główną, silnik oraz odbiornik. Większość regulatorów jest programowalna, a więc można ustawić bezpośrednio w regulatore np. sposób zwiększania obrotów silnika, napięcie, przy którym zasilanie jest odcinane itp.

Odbiornik radiowy (ang. receiver, skrót RX) - odbiera sygnały przekazywane z nadajnika do urządzeń podłączonych do odbiornika czyli najczęściej serw i silnika (poprzez regulator), a także każdego innego urządzenia, które jest wpinane w odbiornik. 

Aparatura sterująca (potoczne: "apka") - to co trzymamy w rękach podczas latania i używamy do sterowania modelem ;)

Nadajnik radiowy (ang. transmitter, skrót TX) - małe urządzenie znajdujące się w aparaturze, nadajnik przekazuje sygnał do odbiornika poprzez ruch drążków, zmiany położeń przełączników itp.

BEC - ang. Battery Elimination Circuits, jest to układ pozwalający na zasilanie odbiornika z pominięciem zasilania układu regulatora. Po co nam BEC? Ano przede wszystkim po to by z baterii podpiętej do regulatora i z regulatora podpiętego do odbiornika zasilić ten odbiornik oddzielnym układem zasilania z tej samej baterii. Ma to ogromne znaczenie gdy wyczerpie się nam bateria w locie. Silnik jest urządzeniem pobierającym najwięcej prądu. Jednak dzięki BEC przy utracie napięcia na baterii silnik przestanie działać ALE MOŻNA JESZCZE STEROWAĆ SERWAMI z racji mniejszego poboru prądu przez te serwa. W większości przypadków BEC występuje razem z regulatorem, ale warto na to zwrócić uwagę przy zakupie regulatora. W przeciwnym wypadku będziemy zmuszeni dokupić BEC oddzielnie i zasilić go również oddzielnie.

LiPo (lipol, lipole) -w modelarskim slangu to nazwa baterii litowo-polimerowych, obecnie najpopularniejszych akumulatorów zasilających większość modeli zdalnie sterowanych. Baterie lipol różnią się wieloma parametrami takimi jak:
  • napięciem
  • ilością celi (ogniw) w baterii  - 1 cela w lipolach ma napięcie 3,7V,  litera "S" przy oznaczeniu np. "3S" oznacza 3 cele połączone szeregowo (od ang. S = serial), Lipol 3s ma napięcie 11,1V (w rzeczywistości nawet 12,6V ale mniejsza o to ;)
  • pojemność prądowa wyrażona w mAh - "mili-ampero-godzinach"
  • prąd ładowania i rozładowywania wyrażony w Amperach lub C
  • waga i wymiary
  • wtyczki balansera i wtyczki prądowe
C - litera używana w kontekście akumulatorów LiPo określająca jakim prądem (w ilości Amperów) można ładować i rozładować baterię. C odnosi się do 1/1000 pojemności baterii wyrażonej w mAh.Przykładowe obliczenia: bateriia LiPo 5000mAh z prądem ładowania 1C, może być ładowania następującą ilością Amperów: 5000*1/1000 = 5A

Balanser -urządzenie będące częścią ładowarek (nie wszystkich, zwykle tych lepszych), które odpowiada za jednakowe ładowanie i utrzymywanie napięć każdej celi w pakiecie LiPo.

Śmigło - śmigło jakie jest każdy widzi, ale początkującym modelarzom pewne trudności mogą sprawiać oznaczenia śmigieł w sklepie:
  • np. 8x4 to rozmiar śmigła podany w calach a dokładnie: średnica śmigła x skok śmigła
  • GWS, APC - to producenci najpopularniejszych śmigieł, które przede wszystkim różnią się twardością i kształtem: śmigła GWS to lekkie, giętkie, plastikowe śmigła to lekkich modeli i silników o niewielkiej mocy; z kolei APC to twarde śmigła, które można wykorzystać nawet w silnikach spalinowych, choć występują w podobnych rozmiarach co GWS'y to można na nich uzyskać większy ciąg (można zastosować do silników o większej mocy przy tym samym rozmiarze samego śmigła).
  • SF - oznaczenie śmigła "Slow Flyer" do wolnolatających (powoli latających) modeli, zwykle duże śmigła o dużej średnicy
  • CW i CCW - oznaczenie śmigieł stosowanych najczęściej w wielowirnikowcach - oznaczają odpowiednio "Clockwise" oraz "Counter-Clockwise", czyli "zgodnie ze wskazówkami zegara"="śmigła kręcące się w prawo"="śmigła PRAWE" i "przeciwnie do wskazówek zegara"="śmigła kręcące się w lewo"="śmigła LEWE"
Serwo (serwomechanizm) - mechanizm oparty o mały silnik obracający dźwignią w ograniczonym zakresie (ok. 180 stopni) służący najczęściej do poruszania powierzchniami sterów i lotem w samolocie. Przykładowe serwo:



Prop-saver (ang. skrót od "propeller saver") - mały gadżet składający się z plastikowego lub metalowego elementu montowanego na wał silnika i o-ringa (gumki w kształcie litery O używanych np. jako uszczelki w hydraulice) - ma na celu zabezpieczyć śmigło przed złamaniem przy uderzeniu silnikiem o ziemię; stosowany np. do śmigieł GWS (lekkich), a wygląda tak:



ARF - skrót od ang. "Almost Ready to Fly" czyli "prawie gotowy do lotu"

RTF - skrót od ang. "Ready To Fly" czyli "gotowy do lotu"

KIT - zestaw modelu RC do samodzielnego montażu i bez wyposażenia elektronicznego

LRS - Long Range System - system nadawania/odbierania sygnału RC na dalekie dystanse szczególnie pożądane w przypadku dalekich lotów FPV. Long Range System to ogólna nazwa wszystkich systemów dalekiego zasięgu do sterowania RC. Najczęściej na te systemy składają się: specjalny nadajnik, specjalny odbiornik, dodatkowo anteny kierunkowe. Jednym z popularniejszych LRS'ów na zachodzie jest DragonLink oraz RangeLink natomiast w Polsce mamy polski produkt o nazwie "eLeReS" firmy Cyberdrones.

Fail-Safe - tryb ustawiany w odbiorniku, który decyduje o położeniu sterów (serw) i działaniu silnika w przypadku utraty sygnału pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem.

Pitch, Yaw, Roll - podstawowe manewry potrzebne do lotu, które kolejno oznaczają: Pitch - obrót wokół osi poziomej poprzecznej modelu, Yaw - obrót wokół osi pionowej, Roll - obrót wokół osi poziomej wzdłużnej:


17 komentarzy:

  1. Witam jako całkowicie nowy w tych tematach po przeczytaniu wielu tematów doszedłem do wniosku że nigdzie nie ma jakiegoś schematu co z czym łączymy a nic tak nie przemawia jak obraz pomyślcie o tym jako o uzupełnieniu wiki.

    Mam pytanko czy BEC w quadcopterze ma jakikolwiek sens ?
    Bo sterujemy za pomocą obrotów silników

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za komentarz - dobra sugestia co do schematu łączenia z tym, że w każdym układzie (w zależności od użytych podzespołów) łączenie może być nieco inne. Chyba, że jakiś ogólny schemat łączenia do siebie elektroniki np. w quadcopterze, takie coś zamieściliśmy z obrazkiem tutaj: http://zrobsobiedrona.blogspot.com/2014/08/5-budujemy-quadcopter-konfiguracja.html.

      Co do drugiego pytania - BEC nie jest potrzebny w kopterach o ile nie zamierzamy zasilać z regulatorów odbiornika lub sterownika. Jeśli odbiornik i sterownik (u nas np. APM 2.6) zasilasz bezpośrednio z baterii (np. poprzez PowerModule do APM) to BEC się nie przyda tylko trzeba o tym pamiętać, żeby wtedy wszystko poza silnikami zasilić, czasem ma to sens, ale rośnie ilość kabli wychodzących z baterii głównej lub jak kto woli - można zasilać z innej baterii, żeby nie pobierać prądu z tej samej co zasila silniki. Trzeba tylko pamiętać, że batka zasilająca silniki to najczęściej ok. 12V, natomiast elektronika przeważnie potrzebuje około 5V, zatem bezpośrednio nie można wpinać w baterię tych części - trzeba sprawdzić czy same w sobie zawierają BEC, który zamierania 12V na 5V. Pozdrawiam!
      PS. Tutaj tego typu regulator bez BEC dla przykładu http://www.perfecthobby.pl/4880-regulator-40-a-400-hz-hv-fast-pwm-simonk-software-gold-3-5-mm

      Usuń
  2. Witam,
    Zacznijmy od budowy podstawowych elementów drona-np,śmigiełko.Czy ktoś ma dostęp do linka w celu uzyskania pliku 3D tego elementu?Można za tanie pieniądze wydrukować te elementy na drukarce 3D,potem skonstruować inne elementy obudowy..

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie widzę potrzeby zakupu drukarki za pare tysięcy, żeby wydrukować śmigło, które kosztuje w sklepie od 2zł do 7zł ;) Chyba koszt drukarki by mi się nigdy nie zwrócił.

      Usuń
    2. Śmigło znajdziesz na thingiverse.com i nie tylko to. Nie wiem czy dałbym śmigła z drukarki 3d do modelu za 600-2000 zł.

      Usuń
  3. Chłopaki,
    Nie rozumiem różnicy miedzy osd a telemetria. Dacie radę mi to jakoś rozwinąć?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Najprościej mówiąc telemetria to dziedzina przesyłania danych na odległość w czasie rzeczywistym (np. prędkości, położenia, mocy sygnału, obrotów silnika itd.). OSD to tylko sposób pokazywania tych danych - na ekranie kamery FPV podczas lotu. W praktyce "telemetria RC" to zestaw: nadajnik, odbiornik i czujniki (prądu, obrotów itd.) przy czym z czujników dane są zbierane do nadajnika i przesyłane do odbiornika telemetrii na ziemi, który - najczęściej podpięty pod komputer - pokazuje te dane w jakimś programie dedykowanym dla danego zestawu telemetrii. Czasem "telemetria RC" to jedynie nadajnik i odbiornik danych, natomiast za "czujniki" służy np. autopilot APM 2.6, który te wszystkie dane lotu sam zbiera (bo ma żyroskopy, GPS, baromatr itd.) i w standardzie je zapisuje w pamięci, którą można odczytać po wylądowaniu, natomiast przy pomocy telemetrii może je przesłać w czasie rzeczywistym. Z kolei przy użyciu OSD, które np. jest w stanie interpretować dane z APM część z tych danych może wyświetlić rownież w czasie rzeczywistym na ekranie kamery FPV (np. odległość do kolejnego Waypointa, wysokość itd.). Zatem podsumowując: zestaw telemetrii przesyła te dane swoim kanałem (po swojej częstotliwości) na ziemię, natomiast OSD umożliwia pokazanie części tych danych również w czasie rzeczywistym, ale używa do tego kanału video z kamery FPV. Mam nadzieję, że da się to zrozumieć co napisałem ;)

      Usuń
    2. Dzięki wielkie. Wszystko zrozumiałem! Muszę tylko sprawdzić czy CC3D może za pomocą osd przesyłać informację, które potrzebuje. Dam znać jeżeli kogoś to będzie interesowało.

      Usuń
    3. Daj znać - mnie to interesuje, właśnie jestem na etapie lotów testowych QAV-250 sterowanego właśnie przez CC3D i też w przeciągu 1-2 tygodni będziemy latać tym FPV więc przydałyby się jakieś dane lotu właśnie ;)

      Usuń
  4. Witam mam pytanko odnośnie śmigieł w quadcopterze. Czy stosuje się wszystkie śmigła jednakowe, czy 2 lewe i 2 prawe ?

    OdpowiedzUsuń
  5. dzieki temu poradnikowi dowiedzialem sie 2 rzeczy a miaonowicie w jakiej kolejnosci podlaczyc silniki i jak je uzbroic... po ang nie umiem za bardzo i tu narasta problem z obszerna instrukcja w tym ze jezyku... dzieki chlopaki! ale mam jeszcze jeden problem, moj quadro jest cholernie czuly na manetki (ustawilem w procentach na apce czylosc drazkow ale za duzo to zmienilo) nie wiem tez co oznaczaja flight mode:jedyne co rozumiem to stabilize i althold ale nie wiem co dalej :( prosze pomoc

    OdpowiedzUsuń
  6. jakie smigła i moc jest potrzebna aby dron o masie 300 kg sie wzniusł

    OdpowiedzUsuń
  7. co znaczą oznaczena silników bezszczotkowych np.1806 lub 2206 ?
    jakie silniki moge założyć do MJX Bugs 3 żeby latał jeszcze szybciej ?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pierwsze dwie cyfry to średnica silnika, a dwie kolejne to wysokość statora czyli np. 2206 = 22mm średnicy i 6mm wysokości (bez wału). Żeby latał szybciej najlepiej używać silników o dużym KV i wtedy mniejsze śmigła, do tego można zasilić baterią o wyższym napięciu, ale tutaj jest ryzyko że fabryczne regulatory tego nie wytrzymają.

      Usuń
  8. Jak policzyć ciąg? Żeby dobrać np. Jaki silnik i jakie śmigła dobrać by podnieść 15 kg lub 5 kg.

    OdpowiedzUsuń

Popularne posty

Nasze zdjęcia dronów:

Created with flickr badge.